|
Biber, domates ve patlıcan gibi
Solanaceae familyasından ve Capsicum cinsine ait
Capsicum anuum L. türüdür. Biberin anavatanının
Güney Amerika olduğu, buradan dünyaya yayıldığı kabul
edilmektedir. Amerika’nın keşfi (1493) sırasında
Meksika, Şili ve Peru civarındaki Kızılderililerin biber
yetiştirdiği bildirilmektedir. Güney Amerika, özellikle
Brezilya, çeşitli biber tür ve formların orijin
merkezidir.
Ülkemiz, 2004 yılı verilerine göre 25 671 517 ton ile
dünya sebze üretiminde %3,06’lık paya sahip olup
3.sırada gelmektedir. Dünyada 2004 yılı biber üretimi
ise yaklaşık 24 milyon ton olup; Çin 12, Meksika 1,85 ve
Türkiye 1,76 milyon ton üretim ve % 7,44 pay ile
3.sırada yer almaktadır.
Ülkemizde örtüaltı biber üretimi 2003 yılında 315 108
ton olup, toplam biber üretiminin yaklaşık %18’ lik
kısmını oluşturmaktadır. Antalya ise, 2004 yılı
itibariyle 54 000 tonu açıkta, 127 000 tonu örtüaltında
olmak üzere toplamda 181 000 ton üretim ile ülke biber
üretimine % 11 oranında katkı sağlamaktadır. İlimizde en
fazla Kumluca, Finike ve Demre’nin bulunduğu bölgelerde
biber yetiştirilmektedir. Biber tarımının toplam sera
sebzeciliği içindeki payı %15 civarındadır.
Ekolojik isteklerin sağlanması, kışın ısıtma yapılması
ve yüksek verimli hibrit çeşitler kullanılmasıyla gelir
oranı diğer türlere göre daha yüksek olmakta, gelir /
maliyet oranı % 60’lara çıkabilmektedir. İhracat
potansiyeli domatesten sonra en yüksek türdür. 2004
yılında Türkiye’nin biber ihracatı 50.110 ton ve değeri
44,5 milyon USD’ dır. En fazla ihracat yaptığımız
ülkeler Rusya, Almanya, Romanya ve diğer Avrupa ülkeleri
gelmektedir.
Biber, meyvesi yenen sebzeler arasında, farklı
şekillerde en çok tüketilenlerden birisidir. Taze,
turşu, kızartma, dondurulmuş ürünler, sos, salça, toz
biber, konserve, biber suyu, baharat olarak kullanımının
yanında ilaç ve boya yapımında da yararlanılmaktadır.
Sağlık ve beslenme yönünden çok önemli bir sebzedir. Sinir, mide ve salgı bezlerine iyi gelir. İştah
açar, sindirimi kolaylaştırır. İdrar söktürücüdür. Deniz
tutmasına, adale ağrısı ve romatizma için kullanılır.
Kan dolaşımı ve basıncını düzenler.
İçerdiği değişik mineral ve
vitaminler yanında, acı çeşitlerde acı ve yakıcı tadı
veren ve antioksidant özelliği olan capsaicin alkoloidi
bulunur. C vitamini yönünden çok zengin bir sebze
türüdür.
Yurt içi tüketime uygun en fazla üretilen geleneksel
biber tipleri sivri, çarliston, dolma ve kapya (yağlık
biber) tiplerdir. İhracat amaçlı üretimde; bilhassa
Avrupa tarafından sarı, beyazımsı macar tipleri ve iri
blok dolma biberler tercih edilmektedir. Çeşit seçiminde
aranan kriterler; yüksek verimli ve kaliteli, hastalık
ve zararlılara dayanıklı, düşük sıcaklılıklara tolerant,
erkenci, pazar isteklerine uygun, raf ömrü uzun,
yetiştiriciliği yapılan ürün dönemine uygun olmalıdır.
Değişik iklim ve toprak koşullarına adaptasyon yeteneği
yüksek olmalıdır.
Yerli sebze tohumculuğunun geliştirilmesi büyük önem
kazanmaktadır. Ülkemizde 2004 yılında
39 968 kg standart (açık tozlanan) ve
230 kg hibrit biber tohumu üretilmiştir. Hibrit biber
tohumluk ihtiyacımızın büyük bir kısmı ithalat yoluyla
karşılanmaktadır. Bu nedenle yerli hibrit biber
çeşitlerinin geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir.
Ülkemizde hibrit çeşit geliştirme çalışmaları 1970’li
yıllarda Sebzecilik Araştırma Enstitüsü’nde başlamış ve
30’a yakın çeşit geliştirilmiştir. Bunlardan 4’ü hibrit,
2’si standart biber çeşididir. Bu çeşitleri yerli ıslah
çalışmaları yapan firmaların çeşitleri takip etmiştir.
Son zamanlarda bazı yerli çeşitler yabancı çeşitler ile
rekabete girerek, pazarda önemli pay sahibi olmuşlardır.
|