|
YENİDÜNYA (Eriobotrya japonica)
Yenidünya bitkisinin anavatanı Çin, Japonya ve
Kuzey Hindistan’dır. Bunlardan, üretiminin yapıldığı
Akdeniz ülkelerine, özellikle Cezayir, Korsika İle
A.B.D. nin Kaliforniya ve Florida eyaletlerine
yayılmıştır. Pek çok yenidünya çeşidinin orjini Çin ve
Japonya’ dır. Üretim miktarı bakımından Çin başta
gelmektedir. Ülkemize 150- 200 yıl kadar önce Cezayir ve
Lübnan’ dan geldiği tahmin edilmektedir.
Yenidünya üretim, tüketim ve ticareti, dünya
ekonomisine paralel olarak ülkemiz ekonomisinde de diğer
meyve türlerine göre önemli bir yere sahip değildir.
Üretim ve tüketim hacmi daha çok Güney Asya ve Uzak Doğu
ülkelerinde geniştir.Dünya yenidünya üretiminde birinci
sırayı Çin (200.000 ton üretim ve 42.000 ha alan)
almakta daha sonra bu ülkeyi Pakistan (28.800 ton üretim
ve 11.000 ha alan), İspanya (41.487 ton üretim 2.914 ha
alan) ve Japonya (10.245 ton üretim ve 2.420 ha alan)
izlemektedir (FAO 2003). Türkiye’de yenidünya üretim
teknolojisi, bu ülkelere göre çok geri olmamakla
birlikte gelişmeye ihtiyaç göstermektedir. 2003 yılı
verilerine göre; ülkemizde 1.420 ha alanda yaklaşık
288.000 adet yenidünya ağacı bulunmaktadır ve yaklaşık
250.000 adedi meyve verir durumdadır. Yıllık üretim
yaklaşık olarak 13.000 ton civarındadır.
Düşük sıcaklıklar yenidünya yetiştiriciliğini sınırlayan
önemli faktörlerdendir. -12 C0 sıcaklıkta
ciddi zararlanmalar görülmektedir. Akdeniz Bölgesi uygun
ekolojisi nedeniyle yenidünya yetiştiriciliği için diğer
bölgelere oranla daha uygundur. Toplam yenidünya
üretimin % 97.5’i Akdeniz Bölgesi’nde yapılmakta; Ege
Bölge’si ve Karadeniz Bölgesi de %1.6’lık payla toplam
üretime katkıda bulunmaktadır.Antalya İli en fazla
üretimin yapıldığı ildir (7349 ton ürün ve yaklaşık
155.000 ağaç) ve bunu sırasıyla İçel (2600 ton ürün ve
yaklaşık 74.000 ağaç) ve Hatay (1100 ton ürün ve 21.000
ağaç) illeri izlemektedir.
Yenidünya meyvesi taze olarak çok kısa bir
periyot için pazara sunulabilmektedir. İçeriğinde
bulunan zengin vitaminler (A,B,C), mineraller (fosfor ve
kalsiyum), mineral tuzlar ve şekerler nedeniyle (Tablo
1). insan beslenmesinde önemli bir yer tutmaktadır.
Yenidünya meyveleri yaygın olarak taze tüketilmekle
birlikte reçel, şarap vb. gibi işlenmiş ürün olarak da
değerlendirilmektedir.
Tablo
1: Meyvenin yenilebilir 100 gr ında ki besin değerleri
|
Kalori |
168 |
|
Protein |
1.4 g |
|
Yağ |
0.7 g |
|
Karbonhidratlar |
43.3 g |
|
Kalsiyum |
70 mg |
|
Fosfor |
126 mg |
|
Demir |
1.4 mg |
|
Potasyum |
1.216 mg |
|
Vitamin A |
2.340 I.U |
|
Ascorbik asit |
3 mg |
|