YENİDÜNYANINTÜRKİYE

VE

DÜNYADAKİ DURUMU

YENİDÜNYA (Eriobotrya japonica)

          Yenidünya bitkisinin anavatanı Çin, Japonya ve Kuzey Hindistan’dır. Bunlardan, üretiminin yapıldığı Akdeniz ülkelerine, özellikle Cezayir, Korsika İle A.B.D. nin Kaliforniya ve Florida eyaletlerine yayılmıştır. Pek çok yenidünya çeşidinin orjini Çin ve Japonya’ dır. Üretim miktarı bakımından Çin başta gelmektedir. Ülkemize 150- 200 yıl kadar önce Cezayir ve Lübnan’ dan geldiği tahmin edilmektedir.

          Yenidünya üretim, tüketim ve ticareti, dünya ekonomisine paralel olarak ülkemiz ekonomisinde de diğer meyve türlerine göre önemli bir yere sahip değildir. Üretim ve tüketim hacmi daha çok Güney Asya ve Uzak Doğu ülkelerinde geniştir.Dünya yenidünya üretiminde birinci sırayı Çin (200.000 ton üretim ve 42.000 ha alan) almakta daha sonra bu ülkeyi Pakistan (28.800 ton üretim ve 11.000 ha alan), İspanya (41.487 ton üretim 2.914 ha alan) ve Japonya (10.245 ton üretim ve 2.420 ha alan) izlemektedir (FAO 2003). Türkiye’de yenidünya üretim teknolojisi, bu ülkelere göre çok geri olmamakla birlikte gelişmeye ihtiyaç göstermektedir. 2003 yılı verilerine göre; ülkemizde 1.420 ha alanda yaklaşık 288.000 adet yenidünya ağacı bulunmaktadır ve yaklaşık 250.000 adedi meyve verir durumdadır. Yıllık üretim yaklaşık olarak 13.000 ton civarındadır.

         Düşük sıcaklıklar yenidünya yetiştiriciliğini sınırlayan önemli faktörlerdendir. -12 C0 sıcaklıkta ciddi zararlanmalar görülmektedir. Akdeniz Bölgesi uygun ekolojisi nedeniyle yenidünya yetiştiriciliği için diğer bölgelere oranla daha uygundur. Toplam yenidünya üretimin % 97.5’i  Akdeniz Bölgesi’nde yapılmakta; Ege Bölge’si ve Karadeniz Bölgesi de %1.6’lık payla toplam üretime katkıda bulunmaktadır.Antalya İli en fazla üretimin yapıldığı ildir (7349 ton ürün ve yaklaşık 155.000 ağaç) ve bunu sırasıyla İçel (2600 ton ürün ve yaklaşık 74.000 ağaç) ve Hatay (1100 ton ürün ve 21.000 ağaç) illeri izlemektedir.

          Yenidünya meyvesi taze olarak çok kısa bir periyot için pazara sunulabilmektedir. İçeriğinde bulunan zengin vitaminler (A,B,C), mineraller (fosfor ve kalsiyum), mineral tuzlar ve şekerler nedeniyle (Tablo 1). insan beslenmesinde önemli bir yer tutmaktadır. Yenidünya meyveleri yaygın olarak taze tüketilmekle birlikte reçel, şarap vb. gibi işlenmiş ürün olarak da değerlendirilmektedir.

 Tablo 1: Meyvenin yenilebilir 100 gr ında ki besin değerleri

Kalori

168

Protein

1.4 g

Yağ

0.7 g

Karbonhidratlar

43.3 g

Kalsiyum

70 mg

Fosfor

126 mg

Demir

1.4 mg

Potasyum

1.216 mg

Vitamin A

2.340 I.U

Ascorbik asit

3 mg

YENİDÜNYA ÇEŞİTLERİMİZ

SAYDA GOLD NUGGET AKKO XIII
     

     

SAYDA

     
 

      Erkenci bir çeşit olup iri, gösterişli çok lezzetli ve tatlı meyvelere sahiptir. Taşınmaya ve karaleke hastalığına orta derecede dayanıklı bir çeşittir.Aşılandıktan 2-3 yıl sonra meyve vermeye başlar. Dekara verimi 1000- 1200 kg kadardır.

Meyve ve Bitki Özellikleri

 

            Anaçla uyuşması

İyi

            Sürgün gelişim eğilimi

Dikine

            Sürgün gelişim hızı

Orta

           Meyvenin sapa tutunma durumu

Orta

Tacın şekli Dağınık

 

            Taç Yüksekliği (m)

2.00-  2,75 (5.yaş)

            Taç genişliği (m3)

1.5- 4.0 m3 (5.yaş)

            Çeşidin gövde kabuk yüzeyi

Düz

Yaprak rengi

Koyu yeşil

            Çiçek salkımı durumu

Sık

            Döllenme durumu

Kendine verimli

Meyve şekli Eliptik

 

            Meyve ağırlığı (g)

23.50- 29.0 gr

            Meyve kabuk rengi

 Sarı portakal

            Kabuk rengi dağılımı

Homojen

            Meyve kabuğu durumu

Az lekeli (az paslı)

           Kabuk kalınlığı (gözleme dayalı)

Orta

            Kabuk soyulması

Kolay

            Meyve eti rengi

Krem

            Meyve eti sertliği

Orta sert

            Çekirdek sayısı (adet/ meyve)

2.62

           Meyve suyunda kurumadde(%)

10.47- 12.5

            Meyve suyunda toplam asitlik

0.75- 0.80

            Kurumadde  asit oranı

15.00- 16.00

            Çekirdek ağırlığı (g)

5.00- 5.50 gr

            Meyve hasat süresi

 

            Hasat başlangıcı          

Nisan  (4. hafta)

            Hasat sonu                  

Mayıs  (4.hafta)

 Yola dayanım durumu

Orta derecede dayanıklı

 
 
    BAŞA DÖN
     

     

GOLD NUGGET

 

     
 

       Geççi bir çeşit olup, iri, çok gösterişli, lezzetli meyvelere sahiptir. Taşınmaya ve karaleke hastalığına çok dayanıklı, kendine verimli bir çeşittir. Aşılandıktan 2 yıl sonra meyve vermeye başlar. 15- 20 yaşlı ağaçların verimi, dekara 1200- 1300 kg. kadardır.

Meyve ve Bitki Özellikleri

 

Anaçla uyuşması: Orta

 

         Sürgün gelişim eğilimi

Yarı dik

         Sürgün gelişim hızı

Hızlı

         Meyvenin sapa tutunma durumu

Orta

Tacın şekli

Yuvarlak

         Taç Yüksekliği (m)

2.15- 2,50 (5.yaş)

         Taç genişliği (m3)

1.8- 4.2 m3 (5.yaş)

         Çeşidin gövde kabuk yüzeyi

Düz

Yaprak rengi

Orta koyu yeşil

         Çiçek salkımı durumu

Seyrek

         Döllenme durumu

Kendine verimli

Meyve şekli Diğer

(Basık yuvarlak)

         Meyve ağırlığı (g)

40.60 - 46.13 gr

         Meyve kabuk rengi

Koyu portakal

         Kabuk rengi dağılımı

Homojen

         Meyve kabuğu durumu

Az lekeli (az paslı

         Kabuk kalınlığı (gözleme dayalı)

Kalın

         Kabuk soyulması

Orta

         Meyve eti rengi

Portakal

         Meyve eti sertliği

Sert

         Çekirdek sayısı (adet/ meyve)

3,27

         Meyve suyunda kurumadde (%)

6.94 - 7.30

         Meyve suyunda toplam asitlik

0.95

         Kurumadde  asit oranı

6.11- 7.93

         Çekirdek ağırlığı (g)

5.00- 5.50 gr

         Meyve hasat süresi

 

                   Hasat başlangıcı

Haziran (1. hafta)

                   Hasat sonu            

Haziran (3.hafta)

Yola dayanım durumu

Çok dayanıklı

 
 
    BAŞA DÖN
     

 

 

 

AKKO XIII

     
 

        Orta mevsimde olgunlaşır.Meyveler iri, çok gösterişli ve lezzetlidir. Taşıma ve karaleke hastalığına çok dayanıklı, kendine verimli bir çeşittir. Aşılandıktan 2 yıl sonra meyve vermeye başlar. 15- 20 yaşlı ağaçların verimi dekara 1300- 1400 kg kadardır. 

Meyve ve Bitki Özellikleri

 

Anaçla uyuşması

Orta

         Sürgün gelişim eğilimi

Yarı dik

         Sürgün gelişim hızı

Orta

         Meyvenin sapa tutunma durumu

İyi

Tacın şekli

Yuvarlak

         Taç Yüksekliği (m)

2.30- 2,65 (5.yaş)

         Taç genişliği (m3)

2.3- 4.0 m3 (5.yaş)

         Çeşidin gövde kabuk yüzeyi

Düz

Yaprak rengi

Orta koyu yeşil

         Çiçek salkımı durumu

Orta

         Döllenme durumu

Kendine verimli

Meyve şekli

Eliptik

         Meyve ağırlığı (g)

25.0- 40.0 gr

         Meyve kabuk rengi

Koyu pembe portakal

         Kabuk rengi dağılımı

Homojen

         Meyve kabuğu durumu

Az lekeli (az paslı

         Kabuk kalınlığı

(gözleme dayalı) Kalın

         Kabuk soyulması

Kolay

         Meyve eti rengi

Portakal

         Meyve eti sertliği

Sert

         Çekirdek sayısı (adet/ meyve)

2.71

         Meyve suyunda kurumadde (%)

8.7 -11.2

         Meyve suyunda toplam asitlik

0.61- 0.82

         Kurumadde  asit oranı

10.87- 17.77

         Çekirdek ağırlığı (g)

6.02- 7.33 gr

         Meyve hasat süresi

 

                   Hasat başlangıcı      

Nisan (4. hafta) Haziran (1. hafta)

                   Hasat sonu            

Haziran (2.hafta)

Yola dayanım durumu:

Çok dayanık

 
 
    BAŞA DÖN
     
HAZIRLAYANLAR Seyla TEPE  
  Nejmettin KAYA  

 

ANA SAYFA                                                          ÜRÜNLERİMİZ