AVOKADO

      Herdemyeşil subtropik bir meyve türü olan avokado, Dünya üzerinde 5 kıtada 50’ye yakın ülkede yetiştirilmektedir. Avokadonun yetiştiricilik alanlarının sınırlı olması, yüksek besin değerinin ve kendine özgü tadının bulunması nedeniyle, pazarda yüksek fiyatla alıcı bulmaktadır. İhracat şansı oldukça yüksek olan bu türün tüketimi, özellikle ekonomik gelir düzeyi yüksek birçok Batı Avrupa ülkesinde giderek artmaktadır.

       Avokadonun kendine özgü tadının ve aromasının oluşmasında yağının büyük önemi bulunmaktadır. Avokado yağının insan beslenmesindeki önemi; atherosklerotik kalp hastalıklarına neden olan kandaki düşük yoğunluktaki lipoprotein (LDL) kolesterol seviyesini azaltan, tek zincirli doymamış oleik asidi içermesidir. Ayrıca, diğer besinlerden daha yüksek yoğunlukta antioksidant A,B ve E vitaminleri ve yüksek çözülebilir lif içeriği ile kalp sağlığını korumada avokadonun potansiyel yararları bulunmaktadır.

      Avokadonun gıda endüstrisinde değerlendirilmesinin yanında yağ içeriklerinden dolayı, saç ve yüz bakım kremleri, el losyonları ve sabunları olarak kozmetik endüstrisinde de kullanılmaktadır. İtalya ve Fransa’da avokado yağı çok fazla ilgi çekmektedir.

     Dünya’da Avokado Yetiştiriciliği ve Ticareti

     Dünya’nın 2005 yılı toplam avokado üretimi 3.222.069 ton ve avokado üretim alanı 392.475 hektardır. Üretimde ilk sıraları; Meksika, Endonezya, A.B.D., Brezilya, Kolombiya, Dominik Cumhuriyeti, İspanya ve Şili gibi ülkeler yer almaktadır. Dünya’nın 2004 yılı toplam avokado ihracatı 489.958 ton ve ihracat geliri 714.941.000 dolardır. Ortalama ton başına gelir 1.500 dolar civarındadır. Akdeniz’e kıyısı bulunan ülkelerden İsrail ve İspanya, son yıllarda büyük üretim artışı kaydeden önemli üretici ve aynı zamanda ihracatçı ülkeler arasında yer almaktadır.

     Dünya’da avokado üretiminde ve ticaretinde ilk sıraları Meksika, Şili, Peru, Kenya, Güney Afrika, Dominik Cumhuriyeti ve İsrail’in avokado ihracatı yaklaşık 385.000 ton olmakta ve toplam ihracatın % 80’ini oluşturmaktadır. Avokadonun en önemli pazarları arasında tüketiminin yoğun yapıldığı, ‘Avrupa Birliği’ ülkeleri yer almaktadır. Üretilen avokadonun Avrupa pazarlarına ulaştırılmasında, ağırlıklı olarak denizyolu taşımacılığı kullanılmaktadır. Bu ülkelerin coğrafi konumu incelendiğinde, genellikle tüketiminin yoğun yapıldığı Avrupa ülkelerindeki pazarlara uzak oldukları bilinen bir gerçektir.

     Dünya avokado üretiminde İsrail’in üretimdeki ağırlığı çok büyük oranlarda bulunmamasına rağmen, diğer ülkelere göre ürettiği avokadoları Avrupa’ya 3 gün gibi kısa bir sürede denizden nakliyesini yapabilmektedir. Bununla birlikte, Avrupa pazarlarına çok daha yakın olmasının avantajını kullanarak avokado ticaretinde, söz sahibi olarak ortaya çıkmaktadır. Ülkemizin coğrafik konumuna bakıldığında, Avrupa’da bulunan tüketim pazarlarına, bu ülkelerden çok daha yakın olduğu görülmektedir.

     Ülkemizden Avrupa’ya, çok daha kısa bir süre içinde, denizyolu taşımacılığı ile birlikte, karayolu taşımacılığının da yapılabilmesi mümkün olabilmektedir.

     Türkiye’de Avokado Yetiştiriciliği

     Ülkemizde avokadonun ticari yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması amacıyla; 1970’li yılların başında FAO aracılığıyla, Kaliforniya’dan ‘Fuerte’, ‘Hass’, ‘Bacon’ ve ‘Zutano’ olmak üzere 4 önemli ticari çeşit getirtilmiştir. Bu çeşitler Antalya, Dalaman-Muğla, Alata-Mersin, Adana ve İskenderun-Hatay ekolojik koşullarında denemeye alınmıştır.

      Antalya ve Alanya koşullarında; ‘Fuerte’, ‘Hass’, ‘Bacon’ ve ‘Zutano’ çeşitlerinin bölgeye adapte olabildikleri ve çeşide özgü karakterleri gösterdikleri görülmüştür. Bu çeşitlerin ticari yetiştiriciliği için Türkiye’nin Akdeniz sahil kuşağındaki bazı alanlar oldukça uygun bulunmuş ve daha sonra yayılmaya başlanmıştır. Ülkemizde avokado üretimi 1980’li yılların ortalarından itibaren hızla artmıştır.

     2005 yılında Türkiye’nin toplam avokado üretimi 400 ton ve üretim alanı toplam 100 hektar olmuştur. Ülkemizin toplam avokado üretiminin yaklaşık % 60-65’i Antalya ilinde üretilmektedir. Antalya’nın 2005 yılı üretimi 262 ton’dur. Bu üretimin yaklaşık % 60-70’i Alanya ve Gazipaşa ilçelerinden elde edilmektedir. Ayrıca, Antalya ilinde avokado üretiminde ağaç başına ortalama verim yaklaşık 40 kg kadardır. Avokado üretiminde Antalya’dan sonra önemli miktarda avokado Mersin’de üretilmektedir. Mersin’in 2005 yılı avokado üretimi 156 ton’dur.

     Avokadonun pazarlanmasında, ticari değeri olan çeşitlerin seçilmesi ve üretilmesi gerekmektedir. Çeşit seçiminde, çeşitlerin ekolojik şartlara adaptasyon kabiliyetleri, verimlilik ve verimliliğin sürdürebilirliği en önemli unsurlar olarak ortaya çıkmaktadır.

                             Türkiye’nin 1987–2005 yılları arasındaki toplam üretim alanı ve üretim miktarı

AVOKADO ÇEŞİTLERİ

BACON HASS FUERTE
ZUTANO

ETTINGER

WURTZ
PINKERTON    

 

BACON

 

     
 

      Ortalama meyve ağırlığı 220-400 gr, koyu yeşil kabuklu, yumurtamsı armut şekillidir. olup soyulması kolaydır. Yağ oranı ortalama % 15-16, kuru madde oranı % 25-28’dir. Ağaç yapısı hafif yayvandır. Yapraklarında, anason kokusu mevcuttur. Çiçeklenme tipi B'dir. Hasat için olgunlaşma zamanı Kasım-Aralık arasıdır. Ağaçta muhafaza periyodu ortadır.

Meyve ve Ağaç Özellikleri

Tescil Durumu

Tescilli

Optimum Hasat Dönemi

Kasım-Ocak ortası

Ağaç Üzerinde Kalma Durumu

Orta

Soğuktan Zararlanma Eşiği (ºC)

-4,4

Muhafaza Durumu

2 ay +4°C

Ağaç Habitüsü

Orta

Periyodisite Durumu

Yok

Ekolojik Seçicilik

Var

Ekonomik Verime Yatma Yaşı

8-10 Yaş

Ortalama Meyve Ağırlığı (gr)

175-350

Meyve Kabuk Rengi

Koyu Yeşil

Meyve Kabuk Yapısı

Düzgün

Kabuk Kalınlığı

Nispeten ince

Soyulabilirlik Durumu

Nispeten kolay

Çekirdek Şekli

Konik

Meyve Şekli

Beyzi Armut

Meyve Eti Rengi

Açık Sarı-Krem

Tad ve Lezzet

Lezzetli

Verim (kg/ağaç) (10-12 Yaşında)

75-80

Verim (adet/ağaç) (10-12 Yaşında)

300-320

Endüstride Kullanımı

Gıda, Kozmetik ve İlaç Sanayi

 
ÜRÜN FİYATLARI   BAŞA DÖN
     

 

HASS

 

     
 

       Meyve ağırlığı ortalama 150-250 gr, kısa armut şekilli, kabuk rengi siyahımsı mor kabuk yüzeyi pürtüklüdür. Çok lezzetli bir çeşittir. Yağ içeriği ortalama % 16-18 kuru madde içeriği % 25-30’dur. Çiçeklenme tipi A’dır. Hasat periyodu, Kasım-Haziran arasıdır. Yapraklarında, anason kokusu yoktur.

Meyve ve Ağaç Özellikleri

Tescil Durumu

Tescilli

Optimum Hasat Dönemi

Şubat başı-Haziran sonu

Ağaç Üzerinde Kalma Durumu

Uzun

Soğuktan Zararlanma Eşiği (ºC)

-1,1

Muhafaza Durumu

2 ay +4°C

Ağaç Habitüsü

Orta

Periyodisite Durumu

Yok

Ekolojik Seçicilik

Var

Ekonomik Verime Yatma Yaşı

8-10 Yaş

Ortalama Meyve Ağırlığı (gr)

150-200

Meyve Kabuk Rengi

Koyu Yeşil-Siyahımsı Mor

Meyve Kabuk Yapısı

Çok Pürüzlü

Kabuk Kalınlığı

Oldukça Kalın

Soyulabilirlik Durumu

Kolay

Çekirdek Şekli

Konik

Meyve Şekli

Kısa Armut

Meyve Eti Rengi

Koyu Sarı-Krem

Tad ve Lezzet

Çok Lezzetli

Verim (kg/ağaç) (10-12 Yaşında)

75-80

Verim (adet/ağaç) (10-12 Yaşında)

500-600

Endüstride Kullanımı

Gıda, Kozmetik ve İlaç Sanayii

 
ÜRÜN FİYATLARI   BAŞA DÖN
     

 

FUERTE

 

     
 

      Meyve ağırlığı ortalama 175-450 gr, armut şekilli, kabuk yeşil, Yüzeyi hafif pürüzlüdür. Ortalama yağ içeriği % 17-20 kuru madde oranı % 25-30’ dur. Ağaç yapısı yayvandır. Yapraklarında, anason kokusu mevcuttur. Çiçeklenme tipi Tip B’dir. Hasat periyodu Kasım-Mayıs arasıdır. Lezzetli bir çeşittir.

Meyve

ve

Ağaç Özellikleri

Tescil Durumu

Tescilli

Optimum Hasat Dönemi

Kasım başı-Nisan sonu

Ağaç Üzerinde Kalma Durumu

Uzun

Soğuktan Zararlanma Eşiği (ºC)

-2,8

Muhafaza Durumu

2 ay +4°C

Ağaç Habitüsü

Orta

Periyodisite Durumu

Var

Ekolojik Seçicilik

Var

Ekonomik Verime Yatma Yaşı

8-10 Yaş

Ortalama Meyve Ağırlığı (gr)

200-400

Meyve Kabuk Rengi

Donuk Yeşil Üzeri Puslu

Meyve Kabuk Yapısı

Hafif Pürüzlü

Kabuk Kalınlığı

Kalın

Soyulabilirlik Durumu

Kolay

Çekirdek Şekli

Konik

Meyve Şekli

Armut

Meyve Eti Rengi

Açık Sarı-Yeşil

Tad ve Lezzet

Lezzetli

Verim (kg/ağaç) (10-12 Yaşında)

50-55

Verim (adet/ağaç) (10-12 Yaşında)

190-200

Endüstride Kullanımı

Gıda, Kozmetik ve İlaç Sanayi

 
ÜRÜN FİYATLARI   BAŞA DÖN
     

 

ZUTANO

 

     
 

       Meyve ağırlığı ortalama 200-400 gr, armut şeklinde, açık yeşil parlaktır. Kabuk yüzeyi düzgün, ince, soyulması nispeten zordur. Ortalama yağ içeriği % 15-18, kuru madde oranı % 24-26’dır. Yapraklarında, anason kokusu yoktur. Orta geçci bir çeşittir. Ağaçta muhafaza zamanı ortadır. Hasat için olgunlaşma zamanı Kasım-Aralık arasıdır. Çiçeklenme tipi Tip B’dir.

Meyve ve Ağaç Özellikleri

Tescil Durumu

Tescilli

Optimum Hasat Dönemi

Kasım-Aralık

Ağaç Üzerinde Kalma Durumu

Orta

Soğuktan Zararlanma Eşiği (ºC)

-3.0

Muhafaza Durumu

2 ay +4°C

Ağaç Habitüsü

Orta

Periyodisite Durumu

Yok

Ekolojik Seçicilik

Var

Ekonomik Verime Yatma Yaşı

8-10 Yaş

Ortalama Meyve Ağırlığı (gr)

175-285

Meyve Kabuk Rengi

Açık Yeşil Parlak

Meyve Kabuk Yapısı

Düzgün

Kabuk Kalınlığı

İnce

Soyulabilirlik Durumu

Nispeten Zor

Çekirdek Şekli

Konik

Meyve Şekli

Armut

Meyve Eti Rengi

Açık Sarı-Krem

Tad ve Lezzet

Orta Lezzetli

Verim (kg/ağaç) (10-12 Yaşında)

75-80

Verim (adet/ağaç) (10-12 Yaşında)

250-300

Endüstride Kullanımı

Gıda, Kozmetik ve İlaç Sanayii

 
     
ÜRÜN FİYATLARI   BAŞA DÖN
     

 

ETTINGER

 

     
 

     Meyve ağırlığı 200-400 gr, parlak yeşil renkli, armut şekilli, kabuk yüzeyi düzgündür. Ortalama yağ oranı % 15-18, kuru madde oranı % 25-28’dir. Dikine gelişen bir ağaç yapısı vardır.Yapraklarda anason kokusu yoktur. Hasat periyodu Kasım-Aralık arasıdır. Çiçeklenme B tipi’dir.

Meyve ve Ağaç Özellikleri

Tescil Durumu

Tescilli

Optimum Hasat Dönemi

Kasım-Aralık

Ağaç Üzerinde Kalma Durumu

Orta

Soğuktan Zararlanma Eşiği (ºC)

-3.0

Muhafaza Durumu

2 ay +4°C

Ağaç Habitüsü

Yüksek

Periyodisite Durumu

Yok

Ekolojik Seçicilik

Var

Ekonomik Verime Yatma Yaşı

8-10 Yaş

Ortalama Meyve Ağırlığı (gr)

250-350

Meyve Kabuk Rengi

Koyu Yeşil

Meyve Kabuk Yapısı

Düzgün

Kabuk Kalınlığı

Nispeten İnce

Soyulabilirlik Durumu

Orta

Çekirdek Şekli

Konik

Meyve Şekli

Armut

Meyve Eti Rengi

Açık Sarı-Krem

Tad ve Lezzet

Lezzetli

Verim (kg/ağaç) (10-12 Yaşında)

40-45

Verim (adet/ağaç) (10-12 Yaşında)

160-170

Endüstride Kullanımı

Gıda, Kozmetik ve İlaç Sanayi

 
ÜRÜN FİYATLARI   BAŞA DÖN